Ατέλειωτο «πάρτι» στο λαθρεμπόριο καυσίμων

Ατέλειωτο «πάρτι» στο λαθρεμπόριο καυσίμων

Εταιρείες «βιτρίνες» που εκδίδουν εικονικά τιμολόγια εκατομμυρίων ευρώ, διάσπαρτες παράνομες δεξαμενές, σλέπια που αντί να ανεφοδιάζουν πλοία με ναυτιλιακό καύσιμο το μεταφέρουν στα πρατήρια για να πουληθεί ως καύσιμο κίνησης, βυτιοφόρα που διοχετεύουν στην αγορά καύσιμα που είχαν εξαχθεί εικονικά σε άλλες χώρεςπετρέλαιο θέρμανσης που διακινείται κατακαλόκαιρο ως κίνησης, εργαστήρια με διαλύτες για τη νοθεία βενζινών ή και πετρελαίου, δουλεύουν εντατικά και ανενόχλητα κάτω από τη «μύτη» του ράθυμου και κατακερματισμένου κρατικού ελεγκτικού μηχανισμού.

Πρόσφατη έρευνα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την παραβατικότητα στην αγορά καυσίμων, δείχνει διόγκωση του φαινομένου του λαθρεμπορίου και διπλασιασμό του αριθμού των πρατηρίων με «πειραγμένες» αντλίες αλλά και των ποσοτήτων καυσίμου που «κλέβουν» από τους καταναλωτές σε σχέση με το 2019.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, ετησίως οι καταναλωτές πληρώνουν για καύσιμο που δεν μπαίνει ποτέ στο ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου τους περί τα 120 εκατ. ευρώ, ενώ τα διαφυγόντα έσοδα για το κράτος από το λαθρεμπόριο υπολογίζονται σε ετήσια βάση στα 250-300 εκατ. ευρώ.

Οι λαθρέμποροι καρπώνονται τη διαφορά φόρων (ΕΦΚ και ΦΠΑ) μεταξύ των διαφόρων τύπων καυσίμων, γι’ αυτό και το μεγάλο «πάρτι» γίνεται στο ναυτιλιακό καύσιμο που είναι αδασμολόγητο και διακινείται στην εσωτερική αγορά ως κίνησης, με αποτέλεσμα ο λαθρέμπορος να καρπώνεται το σύνολο των φόρων. Αντίστοιχα υψηλά κέρδη αποκομίζουν μέσω των εικονικών εξαγωγών, όπου επίσης καρπώνονται το σύνολο των φόρων από το καύσιμο το οποίο εμφανίζουν ως εξαγωγικό και αδασμολόγητο αλλά το διαθέτουν στην εσωτερική αγορά ως κίνησης.

«Παράθυρο» για δράση στους λαθρεμπόρους αφήνει και η διαφορά του ΕΦΚ πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης.

Οι έμμεσες παρενέργειες

Οι επιπτώσεις από το λαθρεμπόριο, όμως, δεν περιορίζονται στα διαφυγόντα κέρδη για το Δημόσιο. Είναι κοινωνικές, λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού που δημιουργεί, αλλά και περιβαλλοντικές, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις τα καύσιμα ειδικής χρήσης, όπως το πετρέλαιο ναυτιλίας, χρησιμοποιούνται παράνομα εντός του αστικού ιστού, με αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία των πολιτών. Επιπλέον, τα παράνομα έσοδα από το λαθρεμπόριο, λόγω του ότι δεν είναι «φανερά», μπορούν ευκολότερα να χρησιμοποιηθούν για άλλους παράνομους σκοπούς και έτσι να ενισχύσουν φαινόμενα διαφθοράς. Δημιουργούν επίσης ασφυκτικές συνθήκες ανταγωνισμού για όσους προσπαθούν να λειτουργήσουν νόμιμα, αφού οι παρανομούντες διαθέτουν καύσιμα κάτω του κόστους, χρησιμοποιώντας τα παράνομα έσοδα για να καλύψουν το περιθώριό τους και να αυξήσουν τα μερίδιά τους.

Τα διαφυγόντα έσοδα για το κράτος υπολογίζονται σε ετήσια βάση στα 250-300 εκατ. ευρώ

Η λαθρεμπορία και η παραβατικότητα στην αγορά καυσίμων είναι από τις περιπτώσεις που κανείς πραγματικά αναρωτιέται όχι για το εάν η πολιτεία «μπορεί», αλλά εάν «θέλει» να τις πατάξει, με τα δεδομένα δυστυχώς να κατατείνουν στο δεύτερο.

Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς το γεγονός ότι δεν λειτουργεί μέχρι και σήμερα ολοκληρωμένα το σύστημα ηλεκτρονικής μετάδοσης δεδομένων εισροών και εκροών καυσίμων στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας (από φορολογικές αποθήκες έως αντλίες πρατηρίου) που θεσμοθετήθηκε το 2009;

Το πρώτο ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων καταπολέμησης του λαθρεμπορίου στα καύσιμα θεσμοθετήθηκε το 2009, με βασικό μέτρο την εγκατάσταση συστήματος εισροών – εκροών στα πρατήρια και ακολούθως σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων και χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το 2014.

Στο μεταξύ, μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί συνολικά πάνω από 200 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση συστημάτων εισροών – εκροών από ιδιωτικούς πόρους και το Πρόγραμμα Δημοσίων Δαπανών, και το ίδιο διάστημα οι λαθρέμποροι έχουν καρπωθεί πάνω από 4 δισ. ευρώ.

Πληροφορίες: kathimerini